De Provincie West-Vlaanderen maakt 35.090 euro vrij voor onderzoek naar de stenen van de toren van de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk in Damme. De Universiteit Gent brengt in opdracht van de Provincie de verschillende steensoorten in kaart en onderzoekt waar ze vandaan komen. De resultaten zullen ook gebruikt worden om het verhaal van de kerktoren als Erfgoedspot verder uit te bouwen.
“Wie vandaag naar de kerktoren van Damme kijkt, ziet een indrukwekkend monument, maar eigenlijk ook een stenen archief van onze geschiedenis. Door te achterhalen waar de stenen vandaan komen, leren we meer over de bouwgeschiedenis van de toren én over de handelscontacten die Damme en het Zwin eeuwenlang verbonden met andere delen van Europa. Dat verhaal willen we reconstrueren en later ook delen met bezoekers”, zegt Kelly Detavernier, gedeputeerde voor Erfgoed.
De Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk is een van de meest beeldbepalende monumenten van de Zwinstreek. De kerktoren is vandaag een Erfgoedspot binnen het Landschapspark Zwinstreek en biedt uit zicht over het historische polderlandschap en de voormalige Zwinvlakte.
Ook de stenen waaruit de toren is opgebouwd, vertellen een verhaal. Eerder onderzoek van de Universiteit Gent in het Zwingebied wees uit dat stenen uit onder meer Scandinavië, het Baltische gebied en Schotland via vroegere handelsroutes in de Zwinstreek terechtkwamen.
Voor het eerst volledige inventaris van stenen in kerktoren
Op vraag van de Provincie West-Vlaanderen zal de Universiteit Gent voor het eerst de verschillende steensoorten in een historische kerktoren uitgebreid in kaart brengen. Daarvoor worden gedetailleerde digitale beelden van de toren gemaakt.
Onderzoekers bekijken vervolgens welke steensoorten gebruikt werden en proberen hun herkomst te bepalen. Daarbij combineren ze kennis van gesteenten en archeologie met digitale technieken om stenen op beelden te herkennen.
Het onderzoek kijkt niet alleen naar stenen die van ver werden aangevoerd. Ook materiaal uit de eigen streek kan informatie geven over de verschillende bouwfasen van de toren en over het landschap waarin Damme zich doorheen de eeuwen ontwikkelde.
Van onderzoek naar verhaal voor bezoekers
De resultaten zijn niet alleen bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek. De Universiteit Gent werkt ook voorstellen uit om het verhaal van de stenen op een toegankelijke manier aan bezoekers te vertellen. De inzichten kunnen zo gebruikt worden bij de verdere uitbouw van de kerktoren als Erfgoedspot.
Tegen 31 december 2026 wordt een eerste tussentijds verslag verwacht. Het definitieve onderzoeksrapport moet klaar zijn tegen 1 april 2027.